1-5-ثبت حسابداری در سیستم هزینه یابی سفارش کار، کارت هزینه سفارش. مانده های زیر از دفاتر و مدارک کارخانه «مرودشت» در اول بهمن ماه سال 3×13 استخراج شده است:
|
|
ریال |
|
هزینه مواد اولیه |
14.000.000 |
|
موجودی کالای (یا سفارشهای) در جریان ساخت |
15.200.000 |
|
موجودی کالای (یا سفارشهای) ساخته شده |
15.000.000 |
جزئیات مانده حساب موجودی کالای (یا سفارشهای) در جریان ساخت در اول بهمن ماه به شرح زیر است:
|
شرح |
سفارش 621 |
سفارش 622 |
سفارش 623 |
جمع |
|
|
ریال |
ریال |
ریال |
ریال |
|
هزینه مواد مستقیم |
2.800.000 |
3.400.000 |
1.800.000 |
8.000.000 |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
1.600.000 |
1.500.000 |
900.000 |
4.000.000 |
|
هزینه سربار ساخت جذب شده |
1.280.000 |
1.200.000 |
720.000 |
3.200.000 |
|
جمع |
5.680.000 |
6.100.000 |
3.420.000 |
15.200.000 |
اطلاعات زیر مربوط به عملکرد بهمن ماه سال 3×13 است:
(1) مواد اولیه و کمکی در مجموع به مبلغ 22 میلیون ریال خریداری و به انبار تحویل داده شده است.
(2) مواد صادره از انبار به فرایند تولید بالغ بر 21 میلیون ریال بوده که شامل 4/2 میلیون ریال مواد غیر مستقیم و بقیه آن مواد مستقیم است. هزینه مواد مستقیم که صرف سفارشهای مختلف شده به شرح زیر است:
|
|
ریال |
|
سفارش 621 |
5.300.000 |
|
سفارش 622 |
7.400.000 |
|
سفارش 623 |
5.900.000 |
|
جمع هزینه مواد مستقیم مصرف شده در تولید |
18.600.000 |
(3) مواد برگشتی از فرایند تولید به انبار در مجموع بالغ بر 600.000 ریال است که مبلغ 200.000 ریال آن، مواد غیر مستقیم و مابقی مواد مربوط به سفارش شماره 622 است.
(4) مواد برگشتی به فروشندگان در مجموع بالغ بر 800.000 ریال است.
(5) حقوق و دستمزد خالص کارکنان کارخانه پس از کسر 10٪ مالیات و 7٪ سهم کارکنان بابت بیمه های اجتماعی، جمعا به مبلغ 31.540.000 ریال پرداخت شد.
(6) 55٪ مبلغ حقوق و دستمزد کارکنان، معرف دستمزد مستقیم ساخت، 20٪ معرف دستمزد غیر مستقیم ساخت و 25٪ معرف حقوق کارکنان فروش، عمومی و اداری است. مبلغ هزینه دستمزد هر یک از سفارشها به شرح زیر است:
|
|
ریال |
|
سفارش 621 |
6.420.000 |
|
سفارش 622 |
8.160.000 |
|
سفارش 623 |
6.320.000 |
|
جمع هزینه دستمزد مستقیم |
20.900.000 |
(7) سهم کار فرما بابت بیمه های اجتماعی کلیه کارکنان بالغ بر 23٪ حقوق و دستمزد ناخالص هر یک از آنان است. سهم کارفرما بابت بیمه های اجتماعی تمامی کارکنان کارخانه اعم از کارکنان مستقیم و غیر مستقیم ساخت به عنوان هزینه سربار ساخت تلقی و به حساب کنترل هزینه های سربار ساخت منظور می شود.
(8) هزینه های سربار ساخت غیر از آنچه که در بندهای بالا به آن اشاره شد، در مجموع بالغ بر 5.500.000 ریال است که شامل 2.000.000 ریال هزینه استهلاک ساختمان کارخانه و 250.000 ریال هزینه بیمه منقضی شده ساختمان کارخانه است. بقیه مبلغ مزبور که بالغ بر 3.250.000 ریال است تا پایان بهمن ماه پرداخت نشده است.
(9) هزینه سربار ساخت همواره بر مبنای 80٪ هزینه دستمزد مستقیم به تولید منظور و جذب سفارشهای مختلف می شود.
(10) سفارشهای شماره 621 و 622 تکمیل و به انبار کالای ساخته شده منتقل و سپس بر مبنای بهای تمام شده ساخت به اضافه 40٪ به عنوان سود ناخالص، برای مشتریان مربوط صورت حساب و ارسال شده اند.
(11) وجوه نقد دریافتی از مشتریان طی بهمن ماه ثابت سفارشهای ارسالی در مجموع بالغ بر 65.450.000 ریال گردید.
مطلوب است:
الف- تنظیم کرت هزینه سفارش برای هر یک از سفارشهای 621 و 622 و 623.
ب- ثبت حسابداری عملیات بهمن ماه در دفاتر و انتقال این ثبتها به کارتهای هزینه سفارش.
ج- تنظیم حساب کنترل موجودی کالای (یا سفارشهای) در جریان ساخت.
د- تنظیم جدولی که جزئیات بهای تمام شده سفارشهای در جریان ساخت در پایان بهمن ماه را نشان دهد.
2-5- محاسبه مبلغ اضافه یا کسر جذب هزینه های سربار ساخت، هزینه یابی سفارش کار. اطلاعات مربوط به هزینه های ساخت در دایره تولیدی الف یک شرکت صنعتی برای یک دوره معین به شرح زیر در دست است:
1- موجودی کالای در جریان ساخت در اول دوره :
|
|
سفارش شماره 1376 |
|
|
ریال |
|
هزینه مواد اولیه |
175.000 |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
220.000 |
|
هزینه سربار جذب شده ساخت |
330.000 |
|
بهای تمام شده ساخت |
725.000 |
1- اطلاعات واقعی مربوط به دوره مورد نظر:
|
شرح |
سفارشهای شماره |
|
1376 |
1377 |
1378 |
1379 |
|
|
ریال |
ریال |
ریال |
ریال |
|
|
هزینه مواد اولیه مصرف شده |
10.000 |
260.000 |
120.000 |
40.000 |
|
|
هزینه دستمزد مستقیم واقعی |
70.000 |
530.000 |
90.000 |
10.000 |
|
|
جمع |
80.000 |
790.000 |
210.000 |
50.000 |
|
|
ساعات واقعی کارکرد |
700 ساعت |
5.300 ساعت |
900 ساعت |
100ساعت |
|
|
جمع هزینه سربار واقعی |
|
|
|
|
1.230.000ریال |
3- اطلاعات بودجه شده برای دوره مورد نظر:
هزینه سربار ساخت بودجه شده در سطح ظرفیت عادی:
|
|
ريال |
|
هزینه ثابت |
320.000 |
|
هزینه متغير |
96.000 |
|
جمع هزینه سربار ساخت |
280.000. 1 |
|
بودجه ساعات كار مستقيم در سطح ظرفيت عادي |
8.000 ساعت |
|
مبناي جذب هزينه سربار ساخت |
ساعات كار مستقيم |
مطلوب است: محاسبه:
الف- مبلغ اضافه یا کسر جذب هزینه سربار ساخت.
ب- انحراف هزینه و انحراف ظرفیت.
ج- بهای تمام شده کالای (سفارش) ساخته شده طی دوره مورد نظر با توجه به این که سفارش شماره 1376 تنها سفارشی است که طی دوره مورد نظر تکمیل شده است.
د- بهای تمام شده موجودی کالای (سفارشهای) در جریان ساخت در پایان دوره مورد نظر.
3-5- نرخ از پیش تعین شده هزینه های سربار ساخت با استفاده از مبانی مختلف، سیستم هزینه یابی سفارش کار، انحراف هزینه و انحراف ظرفیت هزینه های سربار ساخت. مدیریت شرکت صنعتی «هیرمند» در نظر دارد بهای تمام شده سفارشهای خود را با هزینه های سربار ساخت جذب شده محاسبه کند، زیرا به این باور رسیده است که استفاده از تنها هزینه های واقعی سربار ساخت دیگر نمی تواند با شرایط کنونی حاکم بر شرکتهای صنعتی، سازگار باشد. اطلاعات زیر معرف میانگین اطلاعات مربوط به عملکرد ماهانه شرکت می باشد که در نظر است به عنوان مبنا برای محاسبه نرخهای جذب هزینه های سربار ساخت، بکار گرفته شود:
|
میانگین اطلاعات ماهانه |
|
|
ریال |
|
برآورد هزینه های سربار متغیرساخت |
36.000.000 |
|
برآورد هزینه های سربار ثابت ساخت |
24.000.000 |
|
برآورد جمع هزینه های سربار ساخت |
60.000.000 |
|
برآورد هزینه مواد مستقیم مصرف در تولید |
75.000.000 ریال |
|
برآورد هزینه دستمزد مستقیم |
30.000.000 ریال |
|
برآورد ساعات کار مستقیم کارکنان |
6.000 ساعت |
|
برآورد ساعات کار ماشین آلات |
2.000 ساعت |
در پایان اولین ماه پس از استقرار جدید، کارتهای هزینه سفارش اطلاعات زیر را نشان می دهد:
|
|
سفارش (1) |
سفارش(2) |
سفارش (3) |
|
بهای تمام شده موجودی کالای (سفارشهای) در جریان ساخت اول دوره: |
|
|
|
|
هزینه مواد مستقیم |
4.000.000 ریال |
کار روی این سفارش در ماه جاری اغاز شده است. |
کار روی این سفارش در ماه جاری اغاز شده است. |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
7.000.000 ریال |
|
هزینه سربار ساخت |
1.300.000 ریال |
|
هزینه های مرتبط با ماه جاری: |
|
|
|
|
هزینه مواد مستقیم |
0 |
32.000.000 ریال |
40.000.000 ریال |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
10.000.000 ریال |
8.000.000 ریال |
16.000.000 ریال |
|
هزینه سربار ساخت |
؟ |
؟ |
؟ |
|
سایر اطلاعات واقعی: |
|
|
|
|
ساعات کار مستقیم انجام شده |
1.700 ساعت |
1.400 ساعت |
2.800 ساعت |
|
ساعات کار ماشین آلات |
550 ساعت |
500 ساعت |
750 ساعت |
جمع هزینه های واقعی سربار ساخت برای ماه جاری بالغ بر 59.500.000 ریال است.
مطلوب است:
الف- تعیین نرخ از پیش تعیین شده هزینه سربار ساخت با استفاده از هر یک از مبانی زیر.
(1) هزینه مواد مستقیم
(2) هزینه دستمزد مستقیم
(3) ساعات کار مستقیم کارکنان
(4) ساعات کار ماشین آلات
ب- محاسبه هزینه سربار ساخت جذب شده به هر یک از سفارشها طی ماه جاری با بکارگیری هر یک از مبانی جذب هزینه های سربار ساخت به شرح بند (الف) بالا.
ج- محاسبه هر یک از مورد زیر به فرض این که هزینه های سربار ساخت بر مبنای ساعات کار مستقیم کارکنان، جذب تولید شود:
(1) مبلغ اضافه یا کسر جذب هزینه های سربار ساخت
(2) بهای تمام شده هر یک از سفارشها
(3) انحراف هزینه و انحراف ظرفیت
4-5- سیستم هزینه یابی سفارش کار، جذب هزینه های سربار ساخت، ثبتهای حسابداری. شرکت صنعتی «شهریار» برای گردآوری و انباشت هزینه های ساخت خود از سیستم هزینه یابی سفارش کار استفاده می کند. در این شرکت هزینه های سربار ساخت بر مبنای ساعات کار مستقیم کارکنان جذب تولید می شود و مبلغ اضافه یا کسر جذب هزینه های سربار در پایان هر ماه مستقیما به بهای تمام شده کالای فروش رفته بسته می شود. در اول اردیبهشت ماه کارتهای هزینه سفارش، اطلاعات زیر را نشان می داد:
|
|
سفارش 201 |
سفارش 202 |
سفارش 203 |
سفارش 204 |
|
|
ریال |
ریال |
ریال |
ریال |
|
هزینه مواد مستقیم |
3.590.000 |
2.000.000 |
1.480.000 |
2.000.000 |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
2.700.000 |
1.500.000 |
1.000.000 |
1.200.000 |
|
هزینه سربار ساخت جذب شده |
2.160.000 |
1.200.000 |
800.000 |
960.000 |
|
جمع |
8.450.000 |
4.700.000 |
.3.280.000 |
4.160.000 |
|
وضعیت سفارشها |
تکمیل شده است |
در جریان ساخت است |
در جریان ساخت است |
در جریان ساخت است |
در پایان اردیبهشت ماه سفارشهای تکمیل شده موجود در انبار تنها شامل سفارشهای 204 و 207 بود که جمع کل هزینه های ساخت این سفارشها به شرح زیر گردآوری شده است:
|
|
سفارش 204 |
سفارش 207 |
|
|
ریال |
ریال |
|
هزینه مواد مستقیم |
2.970.000 |
2.450.000 |
|
هزینه دستمزد مستقیم |
2.200.000 |
1.900.000 |
|
هزینه سربار ساخت جذب شده |
1.760.000 |
1.520.000 |
|
جمع |
6.930.000 |
5.870.000 |
شرکت صنعتی «شهریار» علاوه بر کار روی سفارشهای 204 و 207، سفارشهای 202 و 203 را نیز در اردیبهشت ماه در دست ساخت داشت و کار روی سفارشهای 205 و 206 را نیز در همین ماه آغاز کرد.
جزییات هزینه مواد مستقیم مصرف شده و ساعات کار مستقیم انجام شده برای ساخت سفارشهای 202، 203، 205 و 206 در اردیبهشت ماه به شرح زیر است:
|
|
سفارش 202 |
سفارش 203 |
سفارش 204 |
سفارش 205 |
|
هزینه مواد مستقیم مصرف شده در تولید |
1.250.000 ریال |
555.000 ریال |
2.500.000 ریال |
1.980.000 ریال |
|
ساعات کار مستقیم انجام شده |
100 ساعت |
75 ساعت |
105 ساعت |
50 ساعت |
سایر اطلاعات مربوط به شرح زیر است:
(1) در پایان اردیبهشت ماه تنها سفارشهای 203 و 206 در جریان ساخت بود.
(2) نرخ دستمزد تمامی کارکنان مستقیم خطوط تولید یک سال و بالغ بر 20.000 ریال به ازای هر ساعت کار مستقیم است.
(3) در این شرکت برای مواد مستقیم و غیر مستقیم تنها یک حساب کنترل مواد نگهداری می شود. مانده حساب کنترل مواد در اول اردیبهشت ماه بالغ بر 2.750.000 ریال بود.
(4) کلیه فروشها به شکل نسیه انجام می گیرد و مبلغ کلیه سفارشهای ارسالی برای مشتریان برمبنای بهای تمام شده به اضافه 50٪ صورت حساب می شود.
(5) سایر اقلام مربوط به عملکرد اردیبهشت ماه به شرح زیر است:
|
|
ریال |
|
هزینه استهلاک تجهیزات کارخانه |
1.375.000 |
|
مواد خریداری شده |
11.500.000 |
|
دستمزد غیر مستقیم |
2.500.000 |
|
اجاره ساختمان کارخانه |
2.700.000 |
|
مواد غیر مستقیم مصرف شده |
2.790.000 |
مطلوب است:
الف- تعیین مانده حساب کنترل مواد و مانده حساب کنترل موجودی کالای (سفارشهای) در جریان ساخت در پایان اردیبهشت ماه.
ب- انجام ثبتهای حسابداری مربوط به ساخت سفارش 202 اردیبهشت ماه.
ج- محاسبه بهای تمام شده کالای (سفارشهای) ساخته شده طی اردیبهشت ماه.
د- تعیین مبلغ اضافه یا کسر جذب هزینه های سربار ساخت در پایان اردیبهشت ماه.
ه- محاسبه سود ناخالص اردیبهشت ماه.
مشخصات فردي: